การบำรุงรักษาอุปกรณ์ในระบบนิวเมติกส์

ในปัจจุบัน ระบบนิวเมติกPneumatic ถูกนำมาประยุกย์ใช้งานในโรงงานอุตสาหกรรมต่างๆ อย่างแพร่หลาย และมักจะพบกันอยู่เป็นประจำว่า มีการใช้งานที่ผิดวิธีหรือขาดการบำรุงรักษาที่ถูกต้องเหมาะสมทำให้ไม่สามารถใช้งานอุปกรณ์นิวแมติกส์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีผลต่ออายุการใช้งานที่สั้นลงอีกด้วย

การบำรุงรักษาอุปกรณ์นิวเมติกส์ที่ถูกต้องเหมาะสมนั้น เราสามารถดำเนินการได้เบื้องต้น โดยสามารถหาได้จากเอกสารคำอธิบายที่ผู้จัดจำหน่ายมักหรือตัวแทนจำหน่ายอุปกรณ์นิวเมติกเหรล่านั้นจะจัดเตรียมมาให้พร้อมกับสินค้า ซึ่งจะมีรายละเอียดพร้อมข้อควรระวังอยู่ด้วย
ในบทนี้จะกล่าวถึงภาพรวมในการบำรุงรักษาที่ถูกต้องเหมาะสมของระบบนิวเมติก โดยแบ่งออกเป็นหมวดต่าง ๆ เช่น ปั้มลม (Air Compressor) ชุดปรับคุณภาพลม (Air Preparation Unit) ระบบท่อทาง (Pipe Lines) อุปกรณ์ทำงาน (Actuators) วาล์วควบคุมทิศทาง (Directional Control Valves) และอื่น ๆ เป็นต้น

Air-Compressor

ข้อควรจำเพื่อความปลอดภัย (Always Remember Safety First)
ระบบลมอัดเป็นระบบต้นกำลังที่มีพื้นฐานด้านความปลอดภัยอยู่ในเกณฑ์ที่ดีระดับหนึ่ง ถ้าเราให้ความเอาใจใส่ดูแลระบบอย่างสม่ำเสมอ ในระหว่างการดำเนินการบำรุงรักษาหรือซ่อมแซมระบบ มีข้อพึงระวังที่ต้องปฏิบัติดังนี้

  1. ต้องมั่นใจว่าทำการปิดระบบและถ่ายลมอัดออกจากระบบจนหมดก่อนดำเนินการถอมท่อลมอัดหรือข้อต่อ
  2. ต้องมั่นใจว่าอุปกรณ์ทำงานทุกชนิด เช่น กระบอกลม อยู่ในตำแหน่งที่ปลอดภัย ก่อนเปิดวาล์วให้ลมอัดเข้าสู่ระบบ ทั้งนี้เพื่อไม่ให้เกิดการกระแทกและก่อให้เกิดอันตรายต่อคนทำงานจนได้รับบาดเจ็บหรือชิ้นส่วนของเครื่องจักรจนได้รับความเสียหาย
  3. ต้องมั่นใจว่าอุปกรณ์ข้อต่อ และสายลมอยู่ในสภาพพร้อมใช้งานก่อนเปิดวาล์วให้ลมอัดเข้าสู่ระบบ
  4. ควรระมัดระวังการทำงานของกระบอกลม ขณะกำลังเคลื่อนที่ออกหรือเข้าจนเกือบสุดระยะชักแล้ว เพราะถ้ายังไม่หยุดนิ่งก็ยังอาจเป็นอันตรายต่อคนทำงานจนได้รับบาดเจ็บ หรือชิ้นส่วนของเครื่องจักรจนได้รับความเสียหายได้
  5. อย่าคิดว่ากระบอกลมจะมีความเร็วที่สม่ำเสมอตลอดเวลา คงไม่เป็นปัญหา
  6. อย่าคิดว่าขั้นตอนการทำงาน (Sequence) จะทำซ้ำเหมือนเดิมทุกครั้งไป

ในกรณีทีมีการดำเนินการบำรุงรักษาหรือซ่อมแซมระหว่างการทำงานโดยใช้ปุ่มสัญญาณฉุกเฉินหยุดเครื่องจักรควรคำนึงถึงความปลอดภัยที่อาจเกิดขึ้นได้ ดังนี้

  1. กระบอกลมอาจเคลื่อนที่ได้ด้วยแรงของชิ้นงาน
  2. กระบอกลมอาจเคลื่อนที่ได้ เมื่อมีการถอดสายลมสัญญาณ
  3. การทำงานหยุดชั่วขณะอันเป็นผลมาจากการสูญเสียแรงดันลม

ข้อปฏิบัติเกี่ยวกับความปลอดภัยที่กล่าวมาข้างต้นจะขึ้นอยู่กับการออกแบบระบบความปลอดภัยในเครื่องจักรบางเครื่อง อาจกำหนดเงื่อนไขด้านความปลอดภัย โดยการควบคุมแรงดันลม พนักงานที่ปฏิบัติงาน และช่างซ่อมบำรุงควรมีความรู้และความคุ้นเคยเกี่ยวกับลักษณะของการออกแบบระบบความปลอดภัยของเครื่องจักรรุ่นต่าง ๆ อย่างดี เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอันตรายต่อคนทำงานจนได้รับบาดเจ็บ หรือชิ้นส่วนของเครื่องจักรจนได้รับความเสียหายได้

รายละเอียดของแนวทางการบำรุงรักษาอุปกรณ์ปั๊มลมในระบบนิวเมติก มีดังนี้

ปั้มลม (Air Compressor)

ปั๊มลม
Air Compressor
  1. จัดสถานที่สำหรับการวางปั้มลม (Air Compressor) ให้เหมาะสม โดยมีพื้นที่ว่างให้พอเหมาะสำหรับให้พนักงานปฏิบัติงานและช่างซ่อมบำรุงสามารถเข้าไปปฏิบัติงานได้สะดวก และอีกประการหนึ่งโดยปรกติปั้มลม (Air Compressor) จะก่อให้เกิดความร้อนในขณะทำงาน ดังนั้นจึงควรมีพื้นที่ว่างที่พอเหมาะ จะสามารถช่วยถ่ายเทความร้อนได้อีกด้วย
  2. ต้องมีชุดป้องกันอันตรายซึ่งอาจเกิดขึ้นจากสายพาน และพู่เล่ย์ (Belt & Pulley) ติดตั้งที่ปั้มลม และต้องมั่นใจว่าสามารถใช้งานได้ตลอดเวลา
  3. ควรจัดเวลาในการตรวจสอบความสะอาดไส้กรองอากาศ ที่บริเวณท่อทางอากาศเข้าของปั้มลม (Suction Filter) ให้สะอาดอย่างสม่ำเสมอ ไส้กรองอากาศที่สกปรกหรืออุดตัน จะส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพของปั้มลม
  4. ควรตรวจเช็คสิ่งสกปรกต่างๆ ที่ตกค้างอยู่ในอุปกรณ์ระบายความร้อนลมอัด (After Coole) เพราะจะทำให้ประสิทธิภาพของการลดอุณหภูมิของลมอัดลดลง
  5. ควรมีการติดตั้งอุปกรณ์ถ่ายน้ำทิ้งอัตโนมัติ (Automatic Drain) เพื่อใช้ถ่ายน้ำทิ้ง และควรติดตั้งอยู่ในบริเวณที่สะดวกในการบำรุงรักษา

แล้วพบกันใหม่กับการบำรุงรักษาอุปกรณ์นิวเมติกส์อื่นๆ

นิวเมติกส์

Tagged with: , , ,